أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

248

قانون ( فارسى )

اگر آبى باشد ، از فشار انگشت اثر نمىماند و درد هم ندارد . سودايى ، اكثرا پلك چشم را در بر مىگيرد . سخت است و كشيده مىشود . گاهى به ابرو و رخسار مىرسد ، و درد بسيار ندارد ، بدرنگ است و اكثرا بعد از رمد آيد و حتما بعد از آبله مىآيد . علاج : بايد اول تخليه و پاكسازى سر و تن صورت گيرد . آنگاه اگر گرايش بلغمى دارد ، ضماد خطمى و از آن مفيدتر ، برگ گرچك كوبيده آميخته با شب . ابر خيس‌شده در سركه و آب گرم بر آن بگذارد . ماليدن الوا ، فيلزهره ، شياف خشخاش شاخدار ، تانبول ، زعفران با آب تاج‌ريزى مفيد است . فصل هيجدهم پلك برهم زدن بىاراده گاهى از خاشاكى سبك ، يا از جوش است و اكثرا در كسانى ظاهر مىشود كه تمدد دارند و براى تمدد آماده‌اند . در بيماريهاى حاد ، آژير تمدد و تشنج است . فصل نوزدهم ريختن مژه سببش يا ماده است يا موضعى . اگر از ماده باشد ، يا انتقالى است - چنان‌كه در آخر بيماريهاى سخت روى دهد - يا به سبب اختلاط مادهء تباه در رستنگاه مژه است ؛ چنان‌كه در داء الثعلب رخ مىدهد . به‌طورى كه رطوبتى تند مزاج ، يا نمكين يا بوركى در لايهء داخل پلك است و آسيب در پلك ديده نمىشود ، ولى زيان به مژه مىرساند . اگر سبب موضعى است ، بايد آسيبى آشكار باشد ، كه رستنگاه مژه سخت و غليظ شود . بخارى كه موى را توليد مىكند منفذ ندارد كه بيرون آيد ، پلك در آن حالت يا ورم مىكند يا خورده مىشود . سرخى و سوزش شديد علامت آن است . علاج : اگر موضعى است ، آسيب را بايد برحسب تعليمات ذكر شده در جاى خويش معالجه كرد ، و اگر از نبودن مادهء رويانندهء مژه است ، بايد وسيلهء تغذيه و بهداشت ، تن را معالجه كرد . همچنين داروهاى باز رويانندهء مژه را - كه در اقرابادين و لوحهاى مفرده گفته‌ايم - استعمال كرد . اگر به سبب رطوبت تباه باشد ، تخليهء سر و عضو لازم است . آنگاه علاج مو را به كار ببر ! داروى به چشم كشيدن براى باز رويانيدن مژه : سنگ ارمنى ، لاجورد ، سرمهء هستهء خرما با